Η ιατρός

Η Δήμητρα Ράπτη είναι παιδίατρος που ζει και εργάζεται στα Ιωάννινα. Σκοπός αυτού του δικτυακού χώρου είναι η προώθηση του θηλασμού και η καλύτερη επικοινωνία με τους γονείς και τους συναδέλφους, με απώτερο στόχο την προαγωγή της υγείας και την σωστή ανάπτυξη των παιδιών.

 

Το 1992 η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνέστησε την ύπτια θέση, ως την ασφαλέστερη για τον ύπνο των βρεφών. Βάζοντας το βρέφος να κοιμάται ανάσκελα μειώνεται ο κίνδυνος του συνδρόμου αιφνίδιου βρεφικού θανάτου (SIDS), που είναι υπεύθυνος για αρκετούς θανάτους κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους ζωής και ιδιαιτέρως των πρώτων έξη μηνών. Δεν είναι ακόμα γνωστός ο λόγος που συμβαίνει αυτό. Μπορεί να συσχετίζεται με την πρόσληψη μικρής ποσότητας οξυγόνου και την επανεισπνοή διοξειδίου του άνθρακα λόγω των εσοχών που δημιουργούνται στο στρώμα γύρω από την μύτη στην πρηνή θέση.

 

Επιπρόσθετα, πρόσφατες μελέτες έδειξαν, ότι κάποιες σημαντικές περιοχές του εγκεφάλου μπορεί να μην είναι ανεπτυγμένες σε βρέφη που πεθαίνουν από σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Όταν τα μωρά αυτά κατά τη διάρκεια του ύπνου βιώνουν μία επικίνδυνη κατάσταση, δεν μπορούν να ξυπνήσουν και να γλιτώσουν από τον κίνδυνο. Κάποιοι παιδίατροι συνιστούν ως εναλλακτική την πλάγια θέση ύπνου, ωστόσο θα πρέπει επίσης να αποφεύγεται για λόγους ασφαλείας, αφού αρκετά μωρά μπορούν να ρολάρουν από την πλάγια στην πρηνή θέση. Στις περιπτώσεις που το βρέφος δεν πρέπει να κοιμάται ανάσκελα για σπάνιους ιατρικούς λόγους, ο παιδίατρος θα δώσει οδηγίες για την κατάλληλη θέση ύπνου. Ακόμα και βρέφη με γαστροιοισοφαγική παλινδρόμηση συστήνεται να κοιμούνται ανάσκελα.

 

Επειδή περίπου 20% των περιπτώσεων αιφνίδιου βρεφικού θανάτου συμβαίνουν όταν το μωρό τοποθετείται μπρούμυτα στον ύπνο από άλλο άτομο, πλην των γονέων, είναι απαραίτητη η ενημέρωση όλων όσων φροντίζουν το μωρό (babysitter, μέλη της οικογένειας, φίλοι...).

 

Επίσης, θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση στον ύπνο μαλακών και πορωδών αντικειμένων όπως μαξιλάρια και παπλώματα, που μπορούν να φράξουν το στόμα και την μύτη. Επικίνδυνος θεωρείται ο ύπνος σε στρώμα νερού ή αέρα, καναπέ, πολυθρόνα, κρεβάτι ενηλίκων. Ένα κατάλληλο για τη κούνια στρώμα καλυμμένο με ένα σεντόνι είναι το ασφαλέστερο περιβάλλον ύπνου. Μαλακά παιχνίδια και λούτρινα ζώα πρέπει να απομακρύνονται.

 

Η ασφαλέστερη θέση της κούνιας είναι μέσα στο δωμάτιο των γονιών και σε επαφή με το κρεβάτι τους. Η θερμοκρασία του δωματίου πρέπει να είναι κατάλληλη. Η κούνια πρέπει να βρίσκεται μακριά από καλοριφέρ, τζάκι, air-condition ή άλλες πηγές θερμότητας. Ιδανικός είναι ο κατάλληλος για την εποχή υπνόσακκος. Σημεία υπερθέρμανσης του βρέφους είναι ο ιδρώτας, τα βρεγμένα μαλλιά, τα κόκκινα μάγουλα και η γρήγορη αναπνοή.

 

Η χρήση πιπίλας φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Ωστόσο, κάποια μωρά δεν την θέλουν ή τους πέφτει κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αν πρόκειται για αποκλειστικώς θηλάζον βρέφος, η χρήση της θα πρέπει να ξεκινά μετά τις πρώτες εβδομάδες, ώστε να εδραιωθεί ο θηλασμός.

 

Για πάνω από 20 χρόνια πωλούνται στην αγορά οι ρυθμιστές της θέσεως ύπνου, τα γνωστά σφηνάκια. Πρόκειται για στρώμα με δύο μαξιλάρια δεξιά και αριστερά ή ένα μαξιλάρι σε σχήμα σφήνας που σηκώνει το κεφάλι πιο ψηλά από το σώμα. Οι κατασκευαστές τους υπόσχονται βελτίωση της πέψης, μείωση των κολικών και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και πρόληψη της παραμόρφωσης του κρανίου. Δεδομένου ότι τα οφέλη τους αυτά δεν έχουν αποδειχθεί και ενοχοποιούνται για περιστατικά ασφυξίας, θα πρέπει να αποφεύγονται.

 

Για τις πρώτες εβδομάδες ζωής, μερικοί γονείς προτιμούν τη χρήση λίκνου, επειδή είναι φορητό και εύχρηστο. Για να είναι κατάλληλο θα πρέπει να έχει ευρεία βάση, για να μην αναποδογυρίζει εύκολα και αν τα πόδια του είναι πτυσσόμενα να κλειδώνουν, όταν χρησιμοποιείται. Γενικά, το βρέφος πρέπει να μεταφέρεται στην κούνια μετά τον πρώτο μήνα.

 

Φυσικά, για την πρόληψη του συνδρόμου δεν αρκεί μόνο η θέση ύπνου. Η αποφυγή καπνίσματος (ακόμα και παθητικού) και αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η τακτική προγεννητική παρακολούθηση για την αποφυγή γέννησης πρόωρου ή χαμηλού βάρους γέννησης νεογνού, ο θηλασμός, οι εμβολιασμοί του βρέφους και η τακτική παρακολούθησή του από παιδίατρο είναι αποτελεσματικά μέτρα κατά του συνδρόμου.

 

Υπάρχουν κάποιες ανησυχίες από τους νέους γονείς σχετικά με την ύπτια θέση ύπνου. Πιστεύουν, ότι το βρέφος κινδυνεύει από πνιγμό, αν κάνει εμετό. Ευτυχώς, αρκετές έρευνες έχουν δείξει, ότι τα υγιή μωρά γυρίζουν το κεφάλι στο πλάι κατά τη διάρκεια του εμετού, για να προστατευτούν. Επιπρόσθετα δεν έχουν περισσότερα αναπνευστικά ή γαστρεντερολογικά προβλήματα από εκείνα που συνήθιζαν να κοιμούνται μπρούμυτα. Το σύνδρομο του επίπεδου κεφαλιού, δηλαδή η επιπέδωση του κρανίου από την μία μεριά, μπορεί να ελαττωθεί αλλάζοντας τακτικά τη κατεύθυνση του κεφαλιού του βρέφους, ενώ κοιμάται και τοποθετώντας το συχνά μπρούμυτα όταν είναι ξύπνιο (βοηθά επίσης στη γρήγορη στήριξη του κεφαλιού και την ενδυνάμωση των μυών της ράχης). Κάποιοι γονείς έχουν ακούσει ή διαβάσει ότι η ύπτια θέση ύπνου καθυστερεί την κινητική ανάπτυξη του βρέφους και συγκεκριμένα το ρολάρισμα από την ύπτια στην πρηνή θέση και αντίστροφα. Ακόμα και αν ισχύει κάτι τέτοιο, μπορεί να αποφευχθεί με την τοποθέτηση σε πρηνή θέση κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.