Η ιατρός

Η Δήμητρα Ράπτη είναι παιδίατρος και σύμβουλος θηλασμού IBCLC που ζει και εργάζεται στα Ιωάννινα. Σκοπός αυτού του δικτυακού χώρου είναι η προώθηση του θηλασμού και η καλύτερη επικοινωνία με τους γονείς και τους συναδέλφους, με απώτερο στόχο την προαγωγή της υγείας και την σωστή ανάπτυξη των παιδιών.

 

Με τον πυρετό το σώμα μας δείχνει, ότι πολεμάει μία ασθένεια, συνήθως μία λοίμωξη. Αν και προκαλεί φόβο στους περισσότερους γονείς, στην πραγματικότητα αποτελεί άμυνα του οργανισμού απέναντι σε ανεπιθύμητους εισβολείς, όπως οι ιοί και τα μικρόβια. Πρόκειται για σύμπτωμα και όχι ασθένεια.

Τι είναι όμως ο πυρετός; Είναι η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα (πάνω από 37.50C  στην μασχάλη, πάνω από 37,80C στο στόμα, πάνω από 380C στο ορθό). Η φυσιολογική θερμοκρασία σώματος εξαρτάται από την ηλικία, το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας, την ώρα της ημέρας. Είναι μεγαλύτερη στα βρέφη, κατά την έντονη σωματική άσκηση και κατά τις απογευματινές-πρώτες βραδινές ώρες.  Ακόμα και το βαρύ ντύσιμο μπορεί να την αυξήσει.

Πυρετό μπορούν να προκαλέσουν εκτός από τις λοιμώξεις (μικροβιακές ή ιογενείς), τα εμβόλια, κάποια φάρμακα, οι κακοήθειες, τα αυτοάνοσα νοσήματα, η ηλίαση, η θερμοπληξία. Η νεογιλή οδοντοφυΐα επηρεάζει ελάχιστα (έως 37.80C στην μασχάλη, έως 38,30C στο ορθό) και μόνο για μερικές ώρες την θερμοκρασία του σώματος. Άρα, υψηλός πυρετός που επιμένει, δεν μπορεί να αποδοθεί σε οδοντοφυΐα.

Όταν ένα παιδί έχει πυρετό, συνήθως αισθάνεται ζεστό, έχει κόκκινο πρόσωπο, ιδρώνει και διψάει περισσότερο από το συνηθισμένο, αναπνέει γρήγορα και έχει ταχυκαρδία. Ταυτόχρονα, μπορεί να έχει και άλλα συμπτώματα της ασθένειας που προκάλεσε τον πυρετό, όπως βήχα, πονόλαιμο, πόνο στο αυτί, εμέτους, διάρροιες κ.τ.λ.

Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος εκτίμησης της θερμοκρασίας σώματος είναι η θερμομέτρηση. Τα είδη θερμομέτρων που κυκλοφορούν είναι τα εξής:

•    Ηλεκτρονικά ψηφιακά θερμόμετρα: είναι εύχρηστα και ασφαλή. Απαιτούν λιγότερο χρόνο θερμομέτρησης, δείχνουν τη θερμοκρασία στην οθόνη, ειδοποιούν με ηχητικό σήμα, δεν σπάνε εύκολα. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν στον πρωκτό, το στόμα, την μασχάλη (η τελευταία είναι λιγότερο αξιόπιστη).

H μέτρηση από τον πρωκτό είναι κατάλληλη για παιδιά έως 3 ετών. Γίνεται με τον τρόπο που απεικονίζεται στις παρακάτω εικόνες (το θερμόμετρο πλένεται με κρύο νερό και σαπούνι, εφαρμόζεται βαζελίνη στην άκρη του και τοποθετείται σε βάθος 1,5-2,5 εκατοστά).

Η μέτρηση από το στόμα πρέπει να γίνεται σε παιδιά που μπορούν να συνεργαστούν (συνήθως άνω των 4 ετών). Η άκρη του θερμόμετρου πλένεται με σαπούνι και κρύο νερό και τοποθετείται κάτω από τη γλώσσα του παιδιού. Αν έχει προηγηθεί γεύμα, θα πρέπει να περάσουν τουλάχιστον 15 λεπτά μέχρι την θερμομέτρηση.

•    Θερμόμετρα υπερύθρων μετώπου: διαβάζουν τα θερμά κύματα που εκπέμπονται από την κροταφική αρτηρία, στο πλάι του μετώπου. Δεν απαιτούν συνεργασία του παιδιού, δεν ακουμπούν στο δέρμα (η μέτρηση γίνεται από απόσταση μερικών εκατοστών) και η μέτρηση διαρκεί μερικά δευτερόλεπτα. Ωστόσο, απαιτούνται συγκεκριμένες συνθήκες μέτρησης. Το κεφάλι πρέπει να είναι σταθερό, να στοχεύεται συγκεκριμένο σημείο του μετώπου, το θερμόμετρο να έχει προσαρμοστεί στη θερμοκρασία του δωματίου, να μην υπάρχουν ρεύματα αέρα π.χ κλιματισμός.

•    Θερμόμετρα αυτιού: διαβάζουν τα θερμά κύματα που εκπέμπονται από την τυμπανική μεμβράνη. Είναι εύχρηστα και γρήγορα, αλλά απαιτούν σωστή τοποθέτηση. Είναι κατάλληλα για παιδιά άνω των 6 μηνών. Η μεγάλη ποσότητα κυψελίδας μπορεί να αλλοιώσει την μέτρηση.

•    Πιπίλες-θερμόμετρα, ταινίες θερμομέτρησης μετώπου: μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο όταν δεν είναι δυνατή η χρήση των θερμομέτρων που προαναφέρθηκαν.

•    Θερμόμετρα υδραργύρου: δεν πωλούνται πλέον, λόγω της πιθανής δηλητηρίασης από υδράργυρο, σε περίπτωση που σπάσουν.

Ο πυρετός κινητοποιεί την άμυνα του οργανισμού ενάντια στο αίτιο που τον προκάλεσε. Άρα, αντιπυρετικά πρέπει να δίνονται, μόνο όταν το παιδί νιώθει δυσφορία. Αν κοιμάται, τρώει και παίζει καλά, ακόμα και με υψηλό πυρετό, συνήθως δεν είναι απαραίτητη η χορήγησή τους. Πυρετός έως 40,50C δεν είναι επιζήμιος για τον οργανισμό. Αν είναι κάτω των 2 ετών,  παρουσιάζει πυρετικούς σπασμούς ή έχει χρόνιο πρόβλημα υγείας, πρέπει να ακολουθούνται πάντα οι οδηγίες του παιδιάτρου.

Τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει την άνοδο του πυρετού. Άρα, όταν το παιδί ανεβάζει πυρετό, τίποτε δεν μπορεί να το βοηθήσει. Σκεπάστε το και περιμένετε να σταματήσει η άνοδος της θερμοκρασίας. Στην συνέχεια για να αισθανθεί καλύτερα απαιτούνται:

•    Ελαφρύ ντύσιμο, δροσερό δωμάτιο, παραμονή στο σπίτι μέχρι την ανάρρωση, ανάπαυση (όχι απαραίτητα παραμονή στο κρεββάτι, αν δεν θέλει), λήψη άφθονων υγρών.

•    Χορήγηση αντιπυρετικών (παρακεταμόλη, ιβουπροφαίνη) σε κατάλληλη δόση, με σύριγγα, βάσει των κιλών του. Απαγορεύεται η χορήγηση ασπιρίνης σε άτομα κάτω των 18 ετών, λόγω της πιθανότητας εκδήλωσης ενός πολύ επικίνδυνου συνδρόμου, αν το παιδί πάσχει από γρίππη ή ανεμευλογιά.

•    Δροσερά μπάνια. Είναι χρήσιμα σε περιπτώσεις που το παιδί δεν μπορεί να πάρει αντιπυρετικά (αλλεργία, έμετοι κ.τ.λ) ή συνδυαστικά με τα αντιπυρετικά όταν το παιδί νιώθει πολύ άσχημα. Ξαπλώστε το παιδί στην μπανιέρα και τρίψτε με σφουγγάρι ή πετσέτα το δέρμα και απλώστε χλιαρό νερό (29.4-32.20C) σε όλο το σώμα, μέχρι η θερμοκρασία να φτάσει σε επιθυμητά επίπεδα (συνήθως πέφτει 1-2 βαθμούς σε 30 λεπτά). Αν το παιδί αρχίσει να τρέμει ή να νιώθει άσχημα βγάλτε το από το νερό και σκουπίστε το προσεκτικά.

•    Οι εντριβές με αλκοόλη απαγορεύονται, γιατί απορροφάται από το δέρμα και μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα.

 

Καλέστε τον παιδίατρο όταν το παιδί:

•    Φαίνεται πολύ άρρωστο, ακόμα και όταν πέφτει ο πυρετός.

•    Χειροτερεύει.

•    Νυστάζει ή γκρινιάζει υπερβολικά.

•    Είναι κάτω των 3 μηνών και έχει πυρετό πάνω από 380C.

•    Είναι κάτω των 2 ετών και ο πυρετός επιμένει για πάνω από 24 ώρες.

•    Είναι πάνω από 2 ετών και ο πυρετός επιμένει για πάνω από 3 ημέρες.

•    Έχει πυρετό που ανεβαίνει γρήγορα πάνω από  400C.

•    Εκτέθηκε σε υψηλή θερμοκρασία τις προηγούμενες ώρες (πιθανή ηλίαση ή θερμοπληξία).

•    Έχει άλλα σοβαρά συμπτώματα όπως έντονο πονοκέφαλο ή πονόλαιμο ή πόνο στο αυτί. Κάνει επαναλαμβανόμενα εμετούς-διάρροιες. Έχει εξάνθημα. Δυσκολεύεται να λυγίσει τον λαιμό. Έχει σημεία αφυδάτωσης όπως στεγνό στόμα και λίγα ή σκουρόχρωμα ούρα. Δεν μπορεί να πάρει υγρά.

•    Κάνει σπασμούς.

•    Έχει χρόνιο πρόβλημα υγείας.