Η ιατρός

Η Δήμητρα Ράπτη είναι παιδίατρος και σύμβουλος θηλασμού IBCLC που ζει και εργάζεται στα Ιωάννινα. Σκοπός αυτού του δικτυακού χώρου είναι η προώθηση του θηλασμού και η καλύτερη επικοινωνία με τους γονείς και τους συναδέλφους, με απώτερο στόχο την προαγωγή της υγείας και την σωστή ανάπτυξη των παιδιών.

 

Οι σπασμοί οφείλονται σε παθολογικά ηλεκτρικά σήματα του εγκεφάλου προς το υπόλοιπο σώμα. Έχουν διάφορες μορφές και αίτια. Όταν ένα παιδί κάνει σπασμούς, μπορεί να χάσει την επαφή του με το περιβάλλον, να καρφώσει το βλέμμα στο κενό, να αλλάξει χρώμα κυρίως στο πρόσωπο (συνήθως μελανιάζει), να τινάζει τα χέρια και τα πόδια από την μία ή και από τις δύο πλευρές, να είναι τελείως άκαμπτο ή εντελώς χαλαρό. Κάποια παιδιά έχουν σιελόρροια, ουρούν ή αφοδεύουν κατά το επεισόδιο. Όταν τελειώσουν οι σπασμοί, μπορεί να ακολουθήσει βαθύς ύπνος. Οι σπασμοί αποτελούν τρομακτική εμπειρία για τους γονείς. Ωστόσο, δεν υποδηλώνουν πάντα επιληψία. Υπάρχουν καλοήθεις μορφές, όπως οι πυρετικοί σπασμοί.

Οι πυρετικοί σπασμοί αποτελούν την συχνότερη μορφή σπασμών σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών.  Προσβάλλουν το 2-5% των παιδιών ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών. Οφείλονται στην ανωριμότητα του εγκεφάλου να χειριστεί τον πυρετό. Συνήθως συμβαίνουν στο πρώτο εικοσιτετράωρο του πυρετού.  Δεν συσχετίζονται απαραίτητα με πολύ υψηλό πυρετό. Μπορεί να τους προκαλέσει η ταχεία άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος. Διαρκούν από μερικά δευτερόλεπτα έως λίγα λεπτά. Συμβαίνουν συνήθως κατά τη διάρκεια ιώσεων ή μετά από εμβολιασμό.

Η σιδηροπενική αναιμία αυξάνει τον κίνδυνο πυρετικών σπασμών. Επίσης, τα παιδιά με θετικό οικογενειακό ιστορικό πυρετικών σπασμών έχουν αυξημένο κίνδυνο κατά

•    4,5 φορές αν είχε ο ένας γονιός

•    20 φορές αν είχαν και οι δύο γονείς

•    3,5 φορές αν είχε ο αδερφός/ή

•    2,5 φορές αν είχε συγγενής πρώτου βαθμού.

Διακρίνονται σε απλούς και σύνθετους.

Οι απλοί είναι γενικευμένοι (συμβαίνουν σε όλο το σώμα), διαρκούν κάτω από 15 λεπτά, δεν επαναλαμβάνονται στο ίδιο πυρετικό επεισόδιο, μπορεί να επαναλαμβάνονται εντός του 24ώρου σε νευρολογικά υγιές παιδί. Είναι καλοήθεις και δεν απαιτούν περαιτέρω διαγνωστικό έλεγχο.

Οι σύνθετοι είναι εστιακοί (εντοπίζονται σε μία μεριά του σώματος) ή διαρκούν πάνω από 15 λεπτά ή επαναλαμβάνονται στο ίδιο πυρετικό επεισόδιο. Για τη διερεύνησή τους (αν και δεν υπάρχουν προς το παρόν σαφείς οδηγίες) μπορεί να πραγματοποιηθεί ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και μαγνητική τομογραφία του εγκεφάλου.

Οι γονείς κατά τη διάρκεια του επεισοδίου θα πρέπει:

•    να τοποθετήσουν το παιδί σε πλάγια θέση στο πάτωμα, μακριά από έπιπλα ή αιχμηρά αντικείμενα.

•    να προστατέψουν το κεφάλι από τραυματισμό.

•    να χαλαρώσουν τα ρούχα γύρω από τον λαιμό και ακόμα καλύτερα να τα αφαιρέσουν πλήρως.

•    να μην προσπαθήσουν να ανοίξουν το στόμα του παιδιού, γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να καταπιεί την γλώσσα του.

•    να θερμομετρήσουν το παιδί και επί πυρετού να χορηγήσουν αντιπυρετικά από το ορθό.

•    να χρονομετρήσουν τη διάρκεια του επεισοδίου.

•    αν δεν πρόκειται για το πρώτο επεισόδιο, να χορηγήσουν το φάρμακο που τους έχει δοθεί (διαζεπάμη που χορηγείται στο ορθό, μιδαζολάμη που χορηγείται στο στόμα), αν το επεισόδιο διαρκεί πάνω από 2-5 λεπτά.

•    μετά τη λήξη του επεισοδίου να επικοινωνήσουν με τον παιδίατρο ή να μεταφέρουν το παιδί στο νοσοκομείο. Αν το παιδί είναι μικρότερο του έτους, λαμβάνει αντιβιοτικά, δεν είναι πλήρως εμβολιασμένο για την ηλικία του ή έχει κακή γενική κατάσταση ακόμα και χωρίς πυρετό θα χρειαστεί νοσηλεία. Είναι σημαντικό να προσδιορίζεται το αίτιο του πυρετού σε κάθε επεισόδιο πυρετικών σπασμών, ώστε να αποκλεισθεί λοίμωξη του νευρικού συστήματος (μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα).

Οι πυρετικοί σπασμοί έχουν την τάση να υποτροπιάζουν (συχνότερα 6-12 μήνες μετά το πρώτο επεισόδιο) στο 50% των παιδιών κάτω του έτους, στο 30% άνω του έτους και στο 10% μετά τα 3 έτη. Κάποιοι παράγοντες φαίνεται να αυξάνουν την πιθανότητα υποτροπής, όπως το οικογενειακό ιστορικό πυρετικών σπασμών, η μικρή διάρκεια ή το χαμηλό ύψος πυρετού πριν τους σπασμούς.

Οι απλοί πυρετικοί σπασμοί δεν προκαλούν βλάβη στον εγκέφαλο, μαθησιακές δυσκολίες ή πρόωρο θάνατο. Αυξάνουν ελαφρώς τον κίνδυνο επιληψίας, εκτός αν το πρώτο επεισόδιο συνέβη πριν την ολοκλήρωση του πρώτου έτους ή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό επιληψίας, οπότε ο κίνδυνος διπλασιάζεται. Όταν οι σπασμοί είναι σύνθετοι ή το παιδί παρουσιάζει ψυχοκινητική καθυστέρηση ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά.

Τα αντιεπιληπτικά φάρμακα παρόλο που είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη των πυρετικών σπασμών, δεν χρησιμοποιούνται λόγω των παρενεργειών τους. Τα αντιπυρετικά φαίνεται, ότι δεν μπορούν να εμποδίσουν την εμφάνιση πυρετικών σπασμών.