Η ιατρός

Η Δήμητρα Ράπτη είναι παιδίατρος και σύμβουλος θηλασμού IBCLC που ζει και εργάζεται στα Ιωάννινα. Σκοπός αυτού του δικτυακού χώρου είναι η προώθηση του θηλασμού και η καλύτερη επικοινωνία με τους γονείς και τους συναδέλφους, με απώτερο στόχο την προαγωγή της υγείας και την σωστή ανάπτυξη των παιδιών.

 

 

Η βρογχιολίτιδα είναι νόσος του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.Τα βρογχιόλια, τα μικρά σωληνάκια που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες είναι στενά (δεν είναι ακόμα γνωστό αν στενεύουν από την ίωση ή είναι στενά από τη γέννηση) και γεμάτα βλέννη. Έτσι η αναπνοή γίνεται με δυσκολία. 

 

Εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του χειμώνα (Νοέμβριο-Μάρτιο), σε παιδιά ηλικίας κάτω τoυ έτους (συνηθέστερα 2 έως 6 μηνών). Κάποια παιδιά είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν βρογχιολίτιδα όπως τα πρόωρα, τα μη θηλάζοντα και αυτά που βρίσκονται σε συνθήκες συνωστισμού (π.χ παιδικός σταθμός) ή παθητικού καπνίσματος.  

 

Για πάνω από το 50% των περιπτώσεων βρογχιολίτιδας ευθύνεται ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV). Άλλοι υπεύθυνοι ιοί είναι ο ρινοϊός (κοινό κρυολόγημα), οι ιοί γρίππης και παραγρίππης, ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός, ο αδενοϊός, ο κορονοϊός, ο ιός boca. Οι ιοί μεταδίδονται με τα σταγονίδια του πάσχοντος ατόμου μέσω της ομιλίας, του βήχα ή του φταρνίσματος (ή λιγότερο συχνά με τα χέρια που ακούμπησαν μολυσμένο αντικείμενο). 

 

Τα πρώτα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας είναι όμοια με του κοινού κρυολογήματος δηλαδή ρινική συμφόρηση και καταρροή, πυρετός, βήχας. Περίπου δύο μέρες μετά ο βήχας χειροτερεύει και ακούγεται ένας θόρυβος σαν σφύριγμα κατά την εκπνοή, γιατί ο αέρας δυσκολεύεται να βγει από τους πνεύμονες. Τα συμπτώματα κορυφώνονται την 2-3η ημέρα μετά την έναρξη του βήχα και συνήθως διαρκούν 10-12 ημέρες. 

 

Η διάγνωση της βρογχιολίτιδας γίνεται με ακρόαση των πνευμόνων και με μέτρηση του οξυγόνου στο αίμα από τον παιδίατρο. Σπάνια χρειάζονται αιματολογικές εξετάσεις ή ακτινογραφία θώρακα. 

 

Δυστυχώς, δεν υπάρχουν φάρμακα για να αντιμετωπιστεί η βρογχιολίτιδα. Σε παιδιά άνω των 6 μηνών με ιστορικό αλλεργίας στην οικογένεια μπορεί να δοκιμαστούν βρογχοδιασταλτικά και να συνεχιστούν αν είναι αποτελεσματικά. Βοηθούν οι ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό, η άφθονη λήψη υγρών, η υγρασία στο δωμάτιο του παιδιού (καλύτερα με χρήση υγραντήρα) και η ανύψωση του στρώματος στο επίπεδο του κεφαλιού, ώστε να διευκολύνεται η αναπνοή κατά τον ύπνο. Φυσικά τα αντιβιοτικά δεν είναι αποτελεσματικά, εκτός αν υπάρχει μικροβιακή επιμόλυνση που προκάλεσε ωτίτιδα ή πνευμονία. Επίσης δεν συνιστώνται βλεννολυτικά, αποσυμφορητικά και κορτικοστεροειδή.

 

Σε σοβαρές περιπτώσεις το παιδί αναπνέει γρήγορα και επιπόλαια, η καρδιά του χτυπά πιο γρήγορα, το δέρμα ανάμεσα στα πλευρά και στη βάση του λαιμού μπαίνει μέσα κατά την αναπνοή, τα ρουθούνια του ανοίγουν σε κάθε αναπνοή, ο έντονος βήχας του προκαλεί εμετό, δυσκολεύεται να κοιμηθεί και να φάει, είναι εξαντλημένο και αφυδατωμένο. Τα πολύ μικρά η πρόωρα βρέφη μπορεί να παρουσιάσουν άπνοια, δηλαδή διακοπή της αναπνοής για 15-20 δευτερόλεπτα ως πρώτο σύμπτωμα βρογχιολίτιδας. Σε πολύ σοβαρή νόσο μπορεί να εμφανιστεί κυάνωση, δηλαδή μπλε χρώμα συνήθως στα χείλη και τη γλώσσα, τα νύχια, την κορυφή της μύτης και τα λοβία των αυτιών. Οι σοβαρές περιπτώσεις απαιτούν νοσηλεία για μερικές ημέρες. Περίπου το 2-3% των βρεφών με βρογχιολίτιδα νοσηλεύονται λόγω έντονων συμπτωμάτων τα οποία μπορεί να επιμένουν για εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους χορηγούνται ενδοφλέβια υγρά και οξυγόνο. Σε σπάνιες περιπτώσεις απαιτείται υποβοήθηση της αναπνοής με ειδικό μηχάνημα. 

 

Η πρόληψη της βρογχιολίτιδας γίνεται με καλό πλύσιμο των χεριών, αποφυγή επαφής των παιδιών με άρρωστα άτομα και έκθεσής τους σε παθητικό κάπνισμα, παράταση του θηλασμού για όσο το δυνατόν περισσότερο. Σε ορισμένες κατηγορίες παιδιών όπως τα πρόωρα και τα παιδιά με χρόνια πνευμονική ή καρδιακή πάθηση χορηγούνται αντισώματα κατά του RSV κάθε μήνα, από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο. 

 

Κάποιες μελέτες δείχνουν αυξημένο κίνδυνο άσθματος μετά από βρογχιολίτιδα, αλλά ακόμα δεν είναι γνωστό αν αυτό οφείλεται στην ίδια τη βρογχιολίτιδα ή σε άλλους παράγοντες κινδύνου (π.χ γενετική προδιάθεση, έκθεση σε καπνό τσιγάρου κ.τ.λ). Σε ένα παιδί που μετά από βρογχιολίτιδα εμφανίζει πολλαπλά επεισόδια συριγμού (ήχος σφυρίγματος κατά την εκπνοή) κυρίως κατά τη διάρκεια ιώσεων πιθανολογείται άσθμα, ιδιαίτερα αν υπάρχει αλλεργική προδιάθεση στο ίδιο ή την οικογένειά του.