Η ιατρός

Η Δήμητρα Ράπτη είναι παιδίατρος και σύμβουλος θηλασμού IBCLC που ζει και εργάζεται στα Ιωάννινα. Σκοπός αυτού του δικτυακού χώρου είναι η προώθηση του θηλασμού και η καλύτερη επικοινωνία με τους γονείς και τους συναδέλφους, με απώτερο στόχο την προαγωγή της υγείας και την σωστή ανάπτυξη των παιδιών.

 

 

Η γρίπη είναι μία μεταδοτική λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος, που οφείλεται στον ιό της γρίπης. Προσβάλει την μύτη, τον λαιμό και τους πνεύμονες. Μπορεί να προκαλέσει από ήπια έως πολύ σοβαρά συμπτώματα. Ο καλύτερος τρόπος πρόληψης είναι ο ετήσιος εμβολιασμός.

Τα συνήθη συμπτώματα είναι...

  • πυρετός (μπορεί και να απουσιάζει)
  • βήχας
  • πονόλαιμος
  • βουλωμένη μύτη και καταρροή
  • πόνοι στους μύες και τις αρθρώσεις
  • πονοκέφαλος
  • αδυναμία
  • έμετοι, διάρροιες (κυρίως στα παιδιά)

Τα περισσότερα άτομα αναρρώνουν από τη γρίπη σε μερικές ημέρες (το αργότερο σε 2 εβδομάδες). Ωστόσο, είναι δυνατόν να παρουσιαστούν επιπλοκές όπως αφυδάτωση, ωτίτιδα, βρογχιολίτιδα, βρογχίτιδα, παραρρινοκολπίτιδα, πνευμονία. Επίσης, μπορεί να προκληθεί σοβαρή επιδείνωση μίας χρόνιας νόσου, όπως για παράδειγμα του άσθματος ή μίας συγγενούς καρδιοπάθειας.

 

Ο ιός της γρίπης μεταδίδεται όταν...

Τα σταγονίδια του πάσχοντος ατόμου μέσω της ομιλίας, του βήχα ή του φταρνίσματος (ή λιγότερο συχνά με τα χέρια που ακούμπησαν μολυσμένο αντικείμενο) μεταφέρονται στην μύτη, το στόμα ή τα μάτια ατόμων που βρίσκονται κοντά.

 

Ο πάσχων μπορεί να μεταδώσει τον ιό από 1 ημέρα πριν έως 5-7 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Μερικά άτομα, κυρίως παιδιά ή με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, μπορεί να είναι μεταδοτικά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

 

Το πόσο σοβαρό θα είναι το ετήσιο επιδημικό κύμα γρίπης εξαρτάται από...

  • το στέλεχος του ιού
  • τη διαθεσιμότητα του εμβολίου και πότε αυτή ξεκινά
  • τον αριθμό των ατόμων που εμβολιάστηκαν
  • την αντιστοιχία του στελέχους του ιού που κυκλοφορεί με αυτό που υπάρχει στο εμβόλιο

 

Η γρίπη είναι παρούσα...

Από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο, αλλά παρουσιάζει έξαρση τους χειμερινούς μήνες (Δεκέμβριο-Φεβρουάριο).

 

Η διάγνωση της γρίπης γίνεται...

Με βάση τα συμπτώματα. Η διάκριση από άλλες ιώσεις του αναπνευστικού με παρόμοια συμπτώματα, όπως το κοινό κρυολόγημα, μπορεί να γίνει με καλλιέργεια ρινοφαρυγγικού επιχρίσματος και ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων στο αίμα. Ωστόσο, η χρήση των εξετάσεων αυτών περιορίζεται σε άτομα νοσηλευόμενα ή υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσo ή εμφάνιση επιπλοκών.

 

Ο καλύτερος τρόπος προφύλαξης από τη γρίπη είναι...

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός. Επιπρόσθετα, η αποφυγή επαφής με πάσχοντες ή χρήσης κοινών αντικειμένων με αυτούς, το πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, η κάλυψη του στόματος στο βήχα ή το φτάρνισμα, η παραμονή στο σπίτι μέχρι την ανάρρωση, ο αποκλειστικός θηλασμός είναι αρκετά αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης.

 

Ο εμβολιασμός πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο γιατί...

Ο ιός της γρίππης “μεταμορφώνεται” συνεχώς. Έτσι, κάθε χρόνο συλλέγονται στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και παρασκευάζεται για την επόμενη χρονιά αντιγριπικό εμβόλιο, έναντι των τύπων του ιού που κυκλοφόρησαν την προηγούμενη περίοδο (για την περίοδο 2015-2016 θα παρέχει προστασία έναντι H1N1, H3N2,B). Επιπρόσθετα, η ανοσία που παρέχει το εμβόλιο φθίνει με την πάροδο του χρόνου.

Πότε πρέπει να γίνεται ο εμβολιασμός;

Προστατευτικά αντισώματα παράγονται από τον οργανισμό σε 2 εβδομάδες από τον εμβολιασμό. Καθώς το επιδημικό κύμα μπορεί να παρουσιαστεί από τον Οκτώβριο, καλό είναι να ξεκινά ο εμβολιασμός μόλις είναι διαθέσιμα τα εμβόλια. Ωστόσο, μπορεί να γίνει οποιαδήποτε στιγμή μέχρι την άνοιξη.

 

Πόσες δόσεις εμβολίου απαιτούνται;

Μία δόση. Δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον ενός μήνα χορηγούνται σε παιδιά 6 μηνών έως 8 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή που πρωτοεμβολιάστηκαν τις προηγούμενες χρονιές μόνο με μια δόση εμβολίου.

Στα παιδιά χορηγείται μέχρι την ηλικία των 3 ετών η μισή δόση εμβολίου ενηλίκων (0,25ml). Μετά την ηλικία αυτή συνιστάται η χορήγηση αντιγριπικών εμβολίων ενηλίκου (0,5ml).

 

Ποιοι πρέπει να εμβολιάζονται;

Σε πολλές χώρες συστήνεται αντιγριπικός εμβολιασμός σε όλα τα άτομα άνω των 6 μηνών. Στην Ελλάδα βάσει του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού συνιστάται στις εξής κατηγορίες ατόμων:

  •     Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.
  •     Παιδιά άνω των 6 μηνών και ενήλικες που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:
    •     Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες
    •     Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή
    •     Ανοσοκαταστολή
    •     Μεταμόσχευση οργάνων
    •     Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες).
    •     Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα.
    •     Χρόνια νεφροπάθεια.
    •     Νευρολογικά-Νευρομυϊκά νοσήματα
    •     Έγκυες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωίδες, θηλάζουσες
    •     Παχύσαρκοι
    •     Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια
  • Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά ηλικίας κάτω των 6 μηνών ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενο νόσημα, τα οποία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών από τη γρίπη.
  • Οι κλειστοί πληθυσμοί (προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων και τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων κ.ά.).
  • Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και λοιποί εργαζόμενοι)

 

Ποιοι δεν πρέπει να εμβολιάζονται;

  • Άτομα με ιστορικό σοβαρής αλλεργίας σε αυγά ή σε κάποιο από τα συστατικά του εμβολίου.
  • Άτομα με ιστορικό αλλεργικής αντίδρασης στο εμβόλιο.
  • Άτομα με ιστορικό συνδρόμου Guillain – Barre.
  • Άτομα με πυρετό, για όσο αυτός διαρκεί.

 

Το εμβόλιο είναι αποτελεσματικό...

Κατά 70-90%, αναλόγως της κατάστασης του ανοσοποιητικού συστήματος του ατόμου και της αντιστοιχίας του ιού που κυκλοφορεί με αυτόν που περιέχεται στο εμβόλιο.

 

Όπως όλα τα φάρμακα μπορεί να έχει και ανεπιθύμητες ενέργειες...

Για 1-2 ημέρες πυρετός, ρίγος , κεφαλαλγία, κακουχία, κόπωση, εφίδρωση, μυαλγία, αρθραλγία, πόνος και ερεθισμός στο σημείο της ένεσης. Αρκετές φορές τα συμπτώματα αυτά λανθασμένα αποδίδονται σε γρίπη, που μεταδόθηκε μέσω του εμβολίου. Οι ιοί που περιέχονται στο εμβόλιο είναι αδρανοποιημένοι και ως εκ τούτου ανίκανοι να μεταδώσουν τη γρίπη.

 

H γρίπη θεραπεύεται με...

Παραμονή στο σπίτι για όσο διαρκούν τα συμπτώματα και άφθονα υγρά (νερό, χυμοί, σούπες). Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν αναλγητικά-αντιπυρετικά, αποσυμφορητικά της μύτης, βλεννολυτικά. Τα αντιβιοτικά δεν θεραπεύουν τη γρίπη, αφού πρόκειται για ιογενή λοίμωξη. Επίσης, απαγορεύεται η χρήση ασπιρίνης από παιδιά και εφήβους.

 

Σε ποια άτομα χρησιμοποιούνται αντιιικά φάρμακα για τη γρίπη;

Τα αντιιικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται είναι η πόσιμη οσελταμιβίρη (Tamiflu®) και η εισπνεόμενη ζαναμιβίρη (Relenza®). Η χρήση τους περιορίζεται σε άτομα που νοσηλεύονται ή ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου.